Nederland tweede AI-exporteur van Europa met 80 miljard euro

Nederland exporteerde in 2024 voor ruim 80 miljard euro aan AI-gerelateerde goederen en is daarmee na Duitsland de grootste Europese exporteur van apparatuur die de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie mogelijk maakt. Wereldwijd staat ons land op de elfde plaats, goed voor 7 procent van de wereldwijde export van deze goederen.

Dat blijkt uit een nieuw rapport van kredietverzekeraar Atradius. Nederland moet het volgens de verzekeraar vooral hebben van chipmachines en zijn logistieke functie. Dankzij ASML is Nederland wereldwijd de grootste exporteur van machines voor de productie van halfgeleiders. Daarnaast speelt Nederland een belangrijke logistieke rol bij de wederuitvoer van onder meer routers en netwerkswitches.

De wereldwijde markt is “sterk geconcentreerd”, merkt Atradius op. Aziatische economieën zijn goed voor 65 procent van de AI-gerelateerde export. De vijftien grootste exportlanden vertegenwoordigen samen tot 90 procent van de wereldwijde uitvoer. Europa blijft daarmee voor veel cruciale onderdelen afhankelijk van een klein aantal landen in Azië en van de Verenigde Staten.

“Juist nu AI snel wordt opgeschaald, maakt deze concentratie de keten gevoeliger voor geopolitieke spanningen en handelsverstoringen”, stelt econoom Theo Smid van Atradius. “Voor Europa is het daarom cruciaal om de afhankelijkheid waar mogelijk te verkleinen en de eigen positie in cruciale onderdelen van de AI-keten te versterken.” Dat kan volgens hem door meer diversificatie van leveranciers en investeringen in Europese technologische capaciteit.

Voor de ontwikkeling en toepassing van AI zijn tal van goederen nodig, waaronder grondstoffen, processors, geheugenchips, servers, netwerkapparatuur en machines voor de productie van chips. De wereldwijde export van deze goederen vertegenwoordigde in 2024 een waarde van ruim 2,9 biljoen euro, ongeveer drie keer zoveel als tien jaar geleden. ASML, dat volop profiteert van de bloei van datacenters, is de drijvende kracht achter de Nederlandse chipmachine-export.