Verder reizen naar het werk loont, maar tot 60 kilometer

Mkb-werknemers die in een andere provincie werken dan waar ze wonen, verdienen gemiddeld 17,7 procent meer: 4.388 euro tegenover 3.728 euro bruto per maand. Het salaris neemt toe naarmate werknemers verder reizen, maar dat voordeel kent een grens: tot ongeveer 60 kilometer stijgt het loon, daarna vlakt het verband af.

Dat blijkt uit onderzoek van Van Spaendonck, gebaseerd op ruim 1,2 miljoen geanonimiseerde loonstroken per maand van 145.000 Nederlandse bedrijven over 2025. Eén op de vijf mkb-werknemers werkt buiten de eigen provincie.

Gemiddeld reizen mkb-werknemers ongeveer 25 kilometer naar hun werk. De mediaan ligt met 12,6 kilometer aanzienlijk lager: de meeste werknemers wonen relatief dicht bij hun werk, terwijl een kleinere groep lange afstanden aflegt. Sinds 2020 daalde de gemiddelde woon-werkafstand met 4,6 procent.

ICT’ers vormen de uitzondering: hun reisafstand steeg juist met 14,2 procent tot gemiddeld 39 kilometer. Ook veiligheidswerkers (37 km), werknemers in bedrijfskundige functies (36 km) en wetenschappers en ingenieurs (35 km) reizen relatief ver. Horecapersoneel en werknemers in agrarische beroepen reizen met gemiddeld 13 kilometer het minst.

Vooral pendelaars naar de Randstad vallen op. Van de werknemers die daar werken, komt 11,4 procent van buiten de Randstad. Zij verdienen gemiddeld 4.481 euro bruto per maand, tegenover 4.042 euro voor werknemers die zowel in de Randstad wonen als werken. Ze hebben bovendien twee keer zo vaak een auto van de zaak.

Het pendelvoordeel verschilt sterk per beroep. In het onderwijs loopt het salarisverschil tussen pendelaars en lokale werknemers op tot 24 procent. Bij verkopers en administratief medewerkers is het verschil ongeveer 1 procent en bij huishoudelijke hulpen zelfs licht negatief.

Pendelen hangt niet alleen samen met inkomen. Uit een koppeling met CBS-huizenprijzen blijkt dat werknemers gemiddeld in een gemeente wonen waar woningen 5.400 euro goedkoper zijn dan in de gemeente van hun werkgever. Hoe verder iemand reist, hoe groter dit verschil gemiddeld wordt.

Vooral werknemers in kennisfuncties blijken bereid verder te reizen, aldus Van Spaendonck. Werkgevers die lokaal moeilijk personeel vinden, kunnen hun zoekgebied daarom mogelijk vergroten, zeker bij functies die deels vanuit huis kunnen worden uitgevoerd. Voor uitvoerend werk zoals horeca, schoonmaak en verkoop is dat effect veel kleiner.