EY: Nederland zakt weg op de ranglijst van aantrekkelijke vestigingslanden

Binnen Europa loopt het Nederlands investeringsklimaat het risico in de onderste helft te belanden. Landen die nu nog onder de Nederlandse plek 10 staan rukken op, waardoor verdere daling op de loer ligt voor Nederland. En een terugkeer naar de bekleedde top-5 positie raakt steeds verder uit zicht. Dit blijkt uit de EY Netherlands Attractiveness Survey 2026. Wanneer beleidsmakers niet snel overgaan tot actie, lijkt langdurige achterstand onvermijdelijk, aldus EY.

Uit de EY Netherlands Attractiveness Survey 2026 blijkt dat het aantal buitenlandse investeringsprojecten in Nederland in 2025 weliswaar licht steeg naar 159 nu tegenover 147 een jaar geleden. Maar dit licht herstel steekt schril af bij de 409 projecten die Nederland in topjaar 2016 nog wist aan te trekken.

Aard van investeringen verandert

Hoewel in Europa het aantal projecten met rechtstreekse buitenlandse investeringen in 2025 terugliep met 7 procent tot 5.026 projecten, verwacht zes op de tien ondervraagde bestuurders dat de aantrekkelijkheid van Europa de komende drie jaar verbetert. De aard van investeringen verandert echter. Kapitaal verschuift naar strategische sectoren zoals AI, life sciences en koolstofarme energie, terwijl traditionele industriële sectoren zoals chemie, automotive en delen van de maakindustrie onder druk staan.

Voor Nederland betekent dit dat concurrentie niet alleen komt van de traditionele Europese toplanden, maar ook van opkomende investeringslocaties in Zuid-, Midden- en Oost-Europa. Landen en regio’s die sneller vergunningen verlenen, industriële ruimte beschikbaar hebben, energiezekerheid bieden en gerichte beleidskeuzes maken, winnen terrein.

Nederland zet geen stappen 

Nederland blijft ver verwijderd van de periode waarin het structureel tot de Europese top vijf behoorde. Het benodigde kapitaal is weliswaar aanwezig, maar de Nederlandse economie lijkt moeite te hebben om dit effectief te mobiliseren voor innovatie. Groei vraagt om keuzes in strategische sectoren, maar vooralsnog blijft concrete actie uit.

Daarbij worden de belangrijkste remmende factoren steeds urgenter. Door krapte op het energienet en de arbeidsmarkt, de beperkingen rondom de uitstoot van stikstof, en fiscale onzekerheid zijn internationale investeerders minder geneigd om voor Nederland te kiezen. Het gaat investeerders niet langer alleen om kosten of markttoegang, maar vooral om de vraag of een land snel, voorspelbaar en schaalbaar kan leveren. Nederland maakt hierop niet de beste beurt in Europa.