Topaccountant van de EU slaat alarm over fouten in Europese uitgaven en schulden

Tony Murphy, president van de Europese Rekenkamer, waarschuwt voor het hoge foutenpercentage in de Europese begroting. Daarin wemelt het van de fouten over uitgaven en de oplopende EU-schuld. Dat komt naar voren uit het gepubliceerde jaarverslag van de Europese Rekenkamer. Het geschatte foutenpercentage in 2025 is volgens EU-auditors gestegen van 3,6 naar 3,8 procent. Daarmee ligt het opnieuw ruim boven de grens van 2 procent waarboven onregelmatige uitgaven als materieel worden beschouwd.

De ontvangsten kloppen

De auditors concluderen dat de EU-rekeningen over 2025 een getrouw beeld geven en dat de ontvangsten geen fouten vertoonden. Bij de uitgaven constateerden zij wel aanzienlijke en wijdverbreide fouten. Daarom geven zij voor het zevende jaar op rij een afkeurend oordeel over de EU-uitgaven.

Murphy is accountant sinds de jaren zeventig, toen hij als auditor begon bij het Ierse Office of the Comptroller and Auditor General. Later werkte hij als auditor en hoofd van de interne audit bij de Europese Commissie. Sinds 2018 is hij lid van de Europese Rekenkamer en sinds 2022 voorzitter. Hij roept op om lessen te trekken uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RRF), de belangrijkste pijler van het EU-coronaherstelpakket. Het nieuwe begrotingsmodel voor 2028-2034 zou grotendeels op de RRF worden gebaseerd. “Ambitieuze begrotingen vragen om even ambitieuze waarborgen”, stelt Murphy.

Regels geschonden

Van de 37 RRF-betalingen aan lidstaten in 2025 voldeden er negen niet aan de vastgelegde regels en voorwaarden. De auditors constateerden onder meer dat mijlpalen en doelen niet voldoende waren bereikt en dat regels voor overheidsopdrachten en staatssteun waren geschonden. Ook vonden zij tekortkomingen in de opzet van mijlpalen, het toezicht van de Europese Commissie en de controlesystemen van lidstaten.

Eind 2025 was 237,5 miljard euro van de 359,9 miljard euro aan RRF-middelen uitgekeerd. Slechts drie van de 27 lidstaten had minstens 80 procent van het beschikbare geld opgenomen. De auditors gaven daarom een oordeel met beperking over de RRF-uitgaven.

Niet-subsidiabele kosten

Bij de reguliere EU-uitgaven lagen de hoogste foutenpercentages bij het cohesiebeleid en landbouw en milieu. Het foutenpercentage voor cohesie steeg van 5,7 naar 6,6 procent en dat voor landbouw en milieu van 2,6 naar 3,9 procent. Veel voorkomende problemen waren niet-subsidiabele kosten en het niet naleven van aanbestedingsregels.

Murphy waarschuwt daarnaast dat de EU-schuld in 2027 kan oplopen tot 1 biljoen euro. Alleen al de rente op niet-terugbetaalbare NGEU-steun kan tussen 2028 en 2034 93 miljard euro bedragen. Zonder nieuwe inkomstenbronnen kan de EU-begroting volgens de auditors onder druk komen te staan, met mogelijk hogere nationale bijdragen of lagere beleidsambities als gevolg. Tijdens hun controles stelden de auditors bovendien 17 vermoedelijke fraudegevallen vast, die zij meldden aan de bevoegde autoriteiten.