PwC wereldwijd aansprakelijk gesteld in zaak rond ingestort Evergrande

De curatoren van het failliete Chinese vastgoedconcern Evergrande kunnen hun schadeclaim tegen PwC International wereldwijd voortzetten. Dat heeft een rechter in Hongkong bepaald. De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor de manier waarop de internationale Big Four-accountantskantoren juridisch zijn georganiseerd, zo rapporteert de Financial Times.

De curatoren, aangesteld na de ondergang van Evergrande, stellen dat accountants van PwC in Hongkong en op het Chinese vasteland ernstige tekortkomingen hebben begaan bij de controle van de jaarrekeningen. Zij willen ongeveer 8,4 miljard dollar aan schadevergoeding verhalen op PwC International en de betrokken lokale PwC-organisaties.

Wereldwijde PwC-organisatie in het vizier

De uitspraak is volgens de Britse zakenkrant vooral belangrijk omdat de rechter heeft geoordeeld dat het verdedigbaar is dat ook PwC International een zorgplicht tegenover Evergrande had. Daarmee kan de internationale koepel niet langer zonder meer buiten de procedure worden gehouden.

De curatoren krijgen bovendien toegang tot relevante documenten en kunnen betrokken partijen ondervragen. Volgens de rechter kan dit meer duidelijkheid geven over de precieze verantwoordelijkheden binnen het PwC-netwerk.

PwC International betwist de aansprakelijkheid. Volgens de Financial Times betwist de wereldwijde organisatie dat zij zelf nooit diensten aan Evergrande heeft geleverd en geen klantrelatie met het vastgoedconcern had. PwC onderzoekt daarom verdere juridische stappen.

Claim van miljarden

De zaak draait om de vraag of gebrekkige controles door PwC hebben bijgedragen aan het jarenlang verhullen van de financiële problemen bij Evergrande. Het vastgoedconcern, ooit een van de grootste projectontwikkelaars van China, ging in 2021 ten onder met een schuldenlast van meer dan 300 miljard dollar. Nog steeds staat deze ondergang model voor de ontspoorde vastgoedcrisis in China.

Evergrande had zijn omzet  kunstmatig had opgeblazen. Volgens de curatoren konden aandeelhouders hierdoor tussen 2017 en 2020 ongeveer 6 miljard dollar aan dividend ontvangen, terwijl de financiële positie van het bedrijf veel slechter was dan uit de gecontroleerde cijfers bleek.

De curatoren van Alvarez & Marsal proberen daarom vooral geld terug te halen via partijen die volgens hen mede verantwoordelijk zijn voor de ontstane schade. Het terughalen van bezittingen van Evergrande in China is volgens hen lastig, waardoor de claim tegen PwC een belangrijk onderdeel van hun strategie vormt.

Eerdere sancties voor PwC

PwC heeft al financiële gevolgen ondervonden van de Evergrande-affaire. PwC Hongkong stemde eerder dit jaar in met een schikking van ongeveer 1,3 miljard Hongkong dollar (circa 166 miljoen dollar) met lokale toezichthouders.

De Chinese zusterorganisatie van PwC kreeg in 2024 bovendien een boete van ongeveer 441 miljoen renminbi (circa 66 miljoen dollar). Volgens de Chinese autoriteiten hadden medewerkers van PwC tekortkomingen bij de controle van Evergrande en werd fraude binnen het vastgoedconcern onvoldoende aangepakt.

Risico voor het Big Four-model

De Financial Times waarschuwt dat deze zaak raakt aan een fundamenteel kenmerk van de grote internationale accountantskantoren, die zijn georganiseerd als netwerken van juridisch zelfstandige nationale kantoren.

“Als PwC International uiteindelijk aansprakelijk wordt gehouden voor fouten van aangesloten kantoren, kan dat financiële en juridische risico’s door de hele organisatie verspreiden”, aldus de Britse zakenkrant. “Dat is vooral relevant voor grote nationale PwC-kantoren, zoals die in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, die een belangrijk deel van de kosten van de internationale organisatie dragen.”

Er zijn wel eerdere gevallen waarin een wereldwijde accountantsorganisatie met succes in een internationale aansprakelijkheidszaak werd betrokken. Zo oordeelde een Amerikaanse rechter in 2009 dat Deloitte Global kon worden aangesproken in verband met fraude bij het Italiaanse zuivelconcern Parmalat. Ook PwC International maakte in 2011 deel uit van een schikking rond beleggersclaims na de ondergang van het Indiase IT-bedrijf Satyam.