Nieuwe meetmethodiek maakt gebruikskosten van inktcardridges inzichtelijk

Organisaties die de printkosten van cardridges inzichtelijk willen krijgen, slagen daar tot nu toe niet in. Een prijs per pagina op basis van cartridgeprijs en opgegeven opbrengst, laat de gebruikskosten buiten beeld. Daardoor valt nauwelijks te achterhalen wat de prijs-prestatieverhouding is per cartridge.

Cartridgeleverancier Inktkenners werkte daarom een meetkader uit rond werkelijk materiaalverbruik en bruikbare afdrukken. De basis is een analyse van openbare ISO-normbeschrijvingen en fabrikantdocumentatie. De in november 2025 herziene tonernormen ISO/IEC 19752 en 19798 meten paginaopbrengst, maar niet rechtstreeks de kosten per pagina. Ook de inkjetnorm ISO/IEC 24711, in juni 2026 herbevestigd, beperkt zich tot opbrengst.

“HP vermeldt dat documentinhoud en printfrequentie de werkelijke opbrengst beïnvloeden”, aldus een toelichting van Inktkenners. “Epson beschrijft daarnaast inktverbruik voor printkoponderhoud. Bij bepaalde HP-printers met Dynamic Security kunnen firmware-updates bovendien eerder werkende cartridges met niet-HP-chips blokkeren.”

Materiaalcomponent per printer

Het meetkader begint bij de materiaalcomponent, per printer en meetperiode:

Materiaalkosten per bruikbare afdruk =
(kosten van verbruikte inkt, toner, papier en overige verbruiksdelen + netto voorraadverliezen) / aantal bruikbare afdrukken.

Hierbij telt verbruik, niet de inkoopfactuur: ongebruikte voorraad hoort niet bij het verbruik van die maand. Materiaal voor misprints en reiniging zit al in het verbruik. Voorraadverliezen worden alleen toegevoegd voor zover ze niet eerder zijn meegeteld; vergoedingen worden verrekend.

Rekenvoorbeeld

en fictief rekenvoorbeeld: 600 euro aan materiaalkosten bij 10.000 afgedrukte pagina’s komt neer op 6 cent per pagina. Zijn daarvan 9.600 pagina’s bruikbaar, dan zijn de materiaalkosten 6,25 cent per bruikbare pagina. De kosten veranderen niet; de noemer wel.

Voor een vergelijking tussen cartridges blijven printer, documentmix en kwaliteitsinstellingen gelijk. Als meeteenheid geldt bijvoorbeeld één bruikbare, bedrukte A4-zijde, met kleur en zwart-wit afzonderlijk geregistreerd. Een dubbelzijdig bedrukt vel telt dan als twee pagina’s, maar als één vel papier.

Verdeling over bruikbare output

Voor een totale printkostprijs worden ook de toerekenbare kosten van afschrijving óf lease, energie, service en aantoonbare interne afhandeling verdeeld over dezelfde bruikbare output. Posten die al in een servicecontract zitten, tellen niet nogmaals mee.

Het meetkader veronderstelt niet dat origineel of huismerk voordeliger is. Registratie van materiaalverlies ondersteunt ook duurzaamheidsinformatie, maar bewijst zonder milieudata geen CO₂-besparing.