Startende ondernemers smoren in administratie en belastingzaken

Veel startende ondernemers lopen al direct vast op iets heel basaals: hun administratie en belastingaangifte. Het begrijpen van boekhoudregels en belastingverplichtingen blijkt voor veel starters ingewikkelder dan gedacht. Het gebrek aan deze kennis zorgt regelmatig voor onzekerheid en zelfs financiële stress. Dat blijkt uit onderzoek van de Kamer van Koophandel (KVK) onder bijna 800 ondernemers.

Ondernemers vinden kennis van belastingen en boekhouding cruciaal om goed te kunnen starten, maar veel van die basiskennis kwam pas later. Een vijfde van de starters had bij de oprichting meer uitleg over belastingen willen krijgen, terwijl één op de zeven informatie over administratie en wet- en regelgeving miste.

Financiële stress
Uit het onderzoek komt naar voren dat een aanzienlijk deel van de startende ondernemers te maken kreeg met financiële stress in de beginfase van hun bedrijf. Hun gebrek aan basiskennis leidde tot onzekerheid over belastingaanslagen, fouten in de administratie, onduidelijke tarieven of simpelweg de vraag of er genoeg omzet zou komen.
Sommige ondernemers beschrijven extreem kwetsbare situaties.

“Het betalen van de rekeningen. Verlies ik alles? Mijn huis.”, zo citeert KVK een van de ondervraagde ondernemers. Een ander schrijft hoe de start voelde als “mijn hoofd af en toe nog maar nét boven water kunnen houden”.

Ook onduidelijkheid over financiële verplichtingen leidde soms tot flinke schade. Zoals een ondernemer terugblikt: “Veel geld laten liggen door te weinig nadruk op cijfers en debiteurenbeheer.”

Continuïteit en bestaansbasis
Deze ervaringen laten zien dat onvoldoende kennis aan het begin niet alleen leidt tot administratieve knelpunten, maar voor veel ondernemers directe gevolgen heeft voor hun financiële rust, continuïteit en bestaansbasis.

Startende ondernemers blijken hun weg vooral te vinden via mensen om hen heen en via KVK. Bijna de helft (44%) kreeg belangrijke startinformatie via andere ondernemers, familie of vrienden. Vier op de tien maakten gebruik van informatie van KVK, van online uitleg tot andere vormen van startersvoorlichting. Een even grote groep ontdekte al doende wat erbij komt kijken.

Gaandeweg ontdekken
Vooral mkb’ers leren in de praktijk: bijna de helft van hen zegt dat zij simpelweg begonnen en gaandeweg ontdekten wat er geregeld moest worden. Een ondernemer verwoordt dat treffend: “Het was een kwestie van door schade en schande wijs worden. Had niet altijd het gevoel dat ik de zaken echt goed in de hand had.”

Zzp’ers en mkb’ers blijken verschillende informatiebehoeften te hebben zodra ze hun bedrijf starten. Zzp’ers zoeken vooral naar praktische houvast: zij vinden informatie over belastingen vaker essentieel dan mkb’ers (67% tegenover 60%), net als kennis over verzekeringen (47% vs. 39%) en het vinden en behouden van klanten (47% vs. 39%).

Regels om aan te voldoen
Mkb’ers kijken juist vaker naar de regels waaraan ze moeten voldoen. Zo hadden zij bij de start vaker eerder duidelijkheid willen hebben over wet- en regelgeving (20% vs. 14%) en over subsidies en regelingen (17% vs. 10%). “Niet altijd goed gerealiseerd wat wettelijk kon en wat niet kon,” aldus een ondervraagde mkb’er.