Laura van Geest (AFM): cyberaanvallen acuut systeemrisico’s voor financiële sector

Cyberincidenten zijn uitgegroeid tot “een van de meest acute systeemrisico’s voor de financiële sector”. Financiële instellingen zijn een primair doelwit vanwege hun centrale rol in het financiële systeem en hun hoge digitaliseringsgraad. De dreiging komt niet alleen van cybercriminelen, maar ook van “statelijke actoren die cyberaanvallen inzetten als geopolitiek instrument”.

Dat schrijft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in haar recentste rapport over trends en risico’s in de financiële sector. De gevolgen van succesvolle cyberaanvallen op bijvoorbeeld banken kunnen ingrijpend zijn, terwijl de maatschappelijke aandacht hiervoor nog beperkt is, ziet AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest. “Het is niet de vraag of de financiële markten zullen worden getroffen door een cyberaanval, maar wanneer en hoe.”

Guur en onvoorspelbaar

Volgens de toezichthouder staat het financiële systeem onder toenemende druk. De geopolitieke omgeving blijft “guur en onvoorspelbaar” en “hooggespannen, maar volatiele verwachtingen rond AI domineren het beeld van de wereldeconomie en financiële markten”, stelt de AFM. Daarnaast wijst de toezichthouder op meer digitalisering en op overheden die “kwetsbaar” zijn door hoge schulden en oplopende rentes.

De nieuwste AI-modellen bieden bovendien “steeds krachtigere wapens” voor het opsporen en benutten van kwetsbaarheden in de beveiliging. In verkeerde handen leidt dat tot problemen, licht Van Geest toe. Ze wijst op recente cyberincidenten die koelsystemen in supermarkten raakten, de hack bij cryptobeurs Binance en de kwetsbaarheden in programmeertaal PHP, waardoor tal van websites uit voorzorg urenlang offline gingen.

Diensten tijdelijk afgesloten

Van Geest vraagt zich ook af of de samenleving erop is ingesteld als de toegang tot bepaalde diensten tijdelijk wordt afgesloten. Kunnen we even zonder service, zonder geld uit de Geldmaat? “Hebben we een tweede rekening of cash achter de hand?”

“Zelfs met alle maatregelen die financiële instellingen treffen, kunnen ze zich niet alleen voorbereiden op deze realiteit”, zegt Van Geest. Ze pleit voor “gezamenlijke inspanningen van instellingen, overheden, toezichthouders en bedrijven en consumenten”. De AFM kondigde eerder al aan intensiever toezicht te houden op digitale weerbaarheid en de verantwoorde inzet van AI.