‘AI bedreigt de accountancy niet, maar helpt om die toekomstbestendig te maken’

Nederlandse accountants verwachten dat AI en automatisering hun beroep het komende decennium het meest ingrijpend zullen veranderen. Van de accountants die verandering in de sector verwachten, noemt ruim zes op de tien accountants (62%) AI en automatisering als belangrijkste drijvende kracht. Daarmee laat technologie andere factoren zoals veranderende regelgeving (10%), verwachtingen van klanten (8%) en personeelstekorten (6%) ver achter zich.

Toch blijkt de dagelijkse praktijk in veel kantoren nog een stuk traditioneler. Zo gebruikt ruim meer dan de helft (57%) Excel, in combinatie met manuele reconciliatie voor onder meer working papers, jaarrekeningen, vennootschapsbelasting of managementrapportering. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Silverfin onder 100 Nederlandse accountants.

Silverfin is een Belgisch softwarebedrijf (SaaS) dat een cloudplatform ontwikkelt voor accountancy en financieel management. Het platform is specifiek ontworpen om de zogeheten post-accounting (alles wat er gebeurt nádat de dagelijkse boekhouding is gedaan) te stroomlijnen. Sinds 2023 is het bedrijf onderdeel van de grotere softwaregroep Visma

Andere markten

Nederland springt er op het gebied van Excel in combinatie met manuele reconciliatie uit ten opzichte van andere markten. Het aandeel accountants dat Excel combineert met manuele reconciliatie ligt met 57 procent een stuk hoger dan in België (41%), Denemarken (48%), Luxemburg (44%) en het Verenigd Koninkrijk (31%).

“Nederlandse accountants zien heel duidelijk welke impact AI op hun beroep kan hebben. Maar de echte omslag zit niet in AI op zich”, aldus An Maes, CEO van Silverfin. “De werkelijke omslag zit in hoe technologie accountants kan helpen om beter in te spelen op wat klanten vandaag van hen verwachten. Zolang een groot deel van de sector nog veel tijd besteedt aan manuele processen, blijft dat potentieel onderbenut.”

“De basis moet daarom goed zitten: data moeten gestructureerd zijn, systemen moeten met elkaar communiceren en processen moeten zoveel mogelijk gestroomlijnd zijn. Pas dan kan AI accountants daadwerkelijk ruimte geven om hun expertise in te zetten waar die de meeste waarde heeft.

Betrouwbaarheid AI

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat het vertrouwen in de technologie allesbehalve vanzelfsprekend is. Gevraagd naar de grootste obstakels voor verdere AI-adoptie noemt 44 procent de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en kwaliteitscontrole van AI. Daarnaast wijzen accountants op de tijd en middelen die nodig zijn voor implementatie (38%), de kosten (33%) en de integratie met bestaande systemen en workflows (25%).

De cijfers tonen daarmee een sector die de mogelijkheden van AI duidelijk ziet, maar tegelijk voorzichtig blijft over de praktische toepassing ervan.

“Bij financiële data is ‘ongeveer juist’ uiteraard niet goed genoeg. Het is dan ook logisch dat accountants kritisch kijken naar betrouwbaarheid en controle. AI-toepassingen moeten dezelfde hoge standaarden respecteren die accountants vandaag voor hun financiële processen hanteren. Transparantie, controleerbaarheid en menselijk toezicht zijn daarom geen rem op AI-adoptie, maar voorwaarden om de technologie op een verantwoorde manier te kunnen inzetten”, aldus Maes.

Bijna anderhalf uur tijdswinst per dag

Dat potentieel voor tijdswinst is aanzienlijk. Zo noemt 42 procent het reconciliëren van financiële data een belangrijke tijdvreter. Daarnaast besteedt 37 procent dagelijks minstens 31 minuten aan het verplaatsen van data tussen verschillende systemen. Gemiddeld gaat daar 33,3 minuten per werkdag aan verloren.

Accountants zien zelf dan ook veel ruimte voor efficiëntiewinst. 84 procent denkt minstens één uur per werkdag te kunnen terugwinnen als de meest belastende activiteiten binnen hun kantoor efficiënter zouden verlopen. Gemiddeld schatten Nederlandse accountants dat potentieel op 1,48 uur per dag.

Maes: “Jarenlang ging het debat over de toekomst van accountancy vaak over de vraag of technologie het beroep fundamenteel zou veranderen, of zelfs overbodig zou maken. Deze cijfers vertellen een ander verhaal. Technologie hoeft het voortbestaan van het beroep niet te bedreigen, maar kan helpen om het toekomstbestendig te maken. Als accountants bijna anderhalf uur per dag kunnen terugwinnen, ontstaat er meer ruimte voor analyse, advies en betekenisvol klantencontact – precies het werk waarin hun expertise het verschil maakt. Zo kan technologie ervoor zorgen dat het beroep mee evolueert met wat klanten nodig hebben én aantrekkelijk blijft voor huidige en toekomstige accountants.”