AFM scherp op audit-tooling en voorspelbaarheid in accountancy

Jaarverslag waakhond: veel aandacht voor risico’s voor de controlekwaliteit.

De opeenstapeling van verschillende soorten risico’s van de afgelopen tijd zorgt voor meer druk op de financiële markten. Economische onzekerheid, technologische versnellingen en aanhoudende geopolitieke spanningen grijpen steeds meer in elkaar. De financiële sector moet daarom meer inspelen op onvoorspelbaarheid en grillige marktbewegingen, stelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) bij het presenteren van haar jaarverslag over 2025.

De situatie rond Iran laat volgens de toezichthouder daarnaast zien hoe snel gebeurtenissen doorwerken op bijvoorbeeld energieprijzen en inflatieverwachtingen. “We hebben te maken met een opeenstapeling van risico’s waar we traditioneel al van één nerveus zouden worden. Dit is ons nieuwe normaal geworden: onvoorspelbaar, kort-cyclisch en cumulerend. De komende tijd kunnen we ons er maar beter op instellen”, licht AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest toe.

In het jaarverslag geeft de AFM ook een overzicht van het toezicht op de accountantssector vorig jaar. De waakhond had verschillende doelen om het toezicht op accountantsorganisaties te verbeteren en de kwaliteit van wettelijke controles te versterken. Een belangrijke ontwikkeling was de invoering van een meer risicogestuurde en efficiënte inspectiemethodiek, waarbij organisaties periodiek worden beoordeeld en zelf hun kwaliteitsbeheersing evalueren via onder meer een PDCA-cyclus.

De AFM lette vorig jaar op risico’s die de kwaliteit zouden kunnen aantasten, zoals een te sterke focus op financiële prestaties, overmatig vertrouwen in audit-tooling en voorspelbaarheid in interne kwaliteitsonderzoeken. Ook werd gekeken naar informatiebeveiliging en het gebruik van innovatieve tools, waaronder toepassingen met (Gen)AI.

De AFM heeft de inzichten gedeeld met de sector, zodat organisaties hun kwaliteitsstelsel konden verbeteren en softwareleveranciers hun systemen veiliger en betrouwbaarder konden maken.

Daarnaast werd sterk ingezet op het bevorderen van een cultuur van continue kwaliteitsverbetering, staat in het jaarverslag. Onderzoeken naar examenfraude werden afgerond en leidden tot boetes en verscherpt toezicht, terwijl gesprekken met accountantsorganisaties en investeerders zich richtten op governance, betrouwbaarheid van beleidsbepalers en financiële sturing.

Ook was er bij de AFM aandacht voor het beoordelings- en beloningsbeleid van accountants. Deze inspanningen resulteerden in duidelijkere kaders voor governance en een grotere focus op kwaliteit binnen de sector, wat bijdroeg aan betere verslaggeving en meer vertrouwen van stakeholders.

Verder is gewerkt aan het vergroten van de alertheid op fraude- en continuïteitsrisico’s. Door onderzoeken, tuchtklachten en verkenningen werd het bewustzijn in de sector vergroot en is de kwaliteit van frauderisicoanalyses verbeterd. Tegelijkertijd wordt er meer nadruk gelegd op een professioneel-kritische houding bij het beoordelen van continuïteitsrisico’s.

Tot slot werd aandacht besteed aan de verbetering van ESG-informatie en duurzaamheidsrapportering in het kader van de CSRD. Door toezicht, rapportages en aanbevelingen werd een lerende houding gestimuleerd bij zowel ondernemingen als accountantsorganisaties, wat bijdraagt aan een betere toepassing van de regels en een hogere kwaliteit van duurzaamheidsinformatie.

Gerelateerde artikelen