Accountantskamer vraagt NBA om onderbouwing klacht

De NBA kreeg bij de Accountantskamer kritische vragen over de onderbouwing van een klacht tegen een AA. De tuchtrechters wilden weten waar de beroepsorganisatie haar eisen aan de dossiervorming precies op baseert. De advocaat van de accountant verweet de NBA dat zij haar eigen standaarden en publicaties niet volgt. “Er is niet veel vertrouwen meer in de toetsers.”

Deze zaak draait om een AA die als kwaliteitsbepaler en enige accountant werkzaam is bij een klein kantoor in Overijssel. Bij een hertoetsing van het interne stelsel van kwaliteitsbeheersing constateerden NBA-toetsers in 2023 tekortkomingen in drie samenstellingsdossiers. Het ging om de dossiers van een dorpsbakker, een gezinstehuis en een beheermaatschappij van een bedrijf dat hekken maakt voor naast het spoor.

Significante aangelegenheden

In alle drie de dossiers waren volgens de toetsers problemen met de dossiervorming en het ontbreken van significante aangelegenheden. Bij de eerdere reguliere toetsing waren vergelijkbare tekortkomingen geconstateerd. De AA kreeg daarom een c-oordeel. De Raad voor Toezicht adviseerde vervolgens een klacht in te dienen.

De NBA stelde onder meer dat de beschrijving van de entiteiten onvoldoende was en dat significante posten en aangelegenheden onvoldoende waren uitgewerkt en gedocumenteerd. Ook zou onvoldoende zijn vastgelegd hoe de door het management aangeleverde historische financiële informatie was aangesloten op de samengestelde informatie.

Wijzen op de brutomarge

NBA-advocaat Mark Morren verwees daarbij naar handreiking 1036. “Uit het samenstellingsdossier moet gemakkelijk lees- en herleidbaar zijn welke werkzaamheden voor de samenstellingsopdracht zijn uitgevoerd,” aldus Morren. De NBA wees onder meer op de brutomarge in relatie tot het resultaat in de VOF-verklaring en op het ontbreken van een voorraadadministratie. Morren: “Een bakker die geen oud brood wil verkopen zal zo nu en dan toch echt producten moeten weggooien of afvoeren.”

De advocaat van de accountant, Jan Garvelink, vindt dat de NBA onvoldoende duidelijk maakt wat zijn cliënt precies wordt verweten. “De NBA wil mijn cliënt verwijten maken. Daarbij bedenkt zij spijkers op laag water,” aldus Jan Garvelink, advocaat van de accountant. “Nergens wordt helder wat hem wordt verweten.”

Vingerwijzingen

Een van die ‘spijkers’ betreft het niet afzonderlijk lezen en documenteren van de jaarrekeningen. “Mijn cliënt stelde zelf samen. Deze dossiers staan vol vingerwijzingen van verweerder – hoe het apart vastleggen dat je je eigen werk hebt gelezen, iets toevoegt, ontgaat mij.” Volgens Garvelink had de accountant dit wel afgevinkt in het werkprogramma en staat die mogelijkheid expliciet in de handreiking. “De NBA wil verweerder verwijten maken en negeert daarbij haar eigen publicaties.”

Volgens Garvelink worden de tekortkomingen op het gebied van dossiervorming bovendien niet expliciet voorgeschreven in de standaarden of handleidingen. “Alleen wat significant is, documenteer je. De accountant bepaalt wat significant is en wat moet worden opgenomen. Als het niet nuttig is, schrijf je het niet op.”

Zo’n beetje alles vastleggen

De Accountantskamer wilde vervolgens weten waar de NBA haar oordeel precies op baseert. “Als je dit zo leest, moet je als accountant zo’n beetje alles vastleggen in een samenstellingsopdracht,” constateerde de voorzitter. “Schiet de handreiking dan niet uit de bocht en vraagt die niet meer dan de standaard voorschrijft?”

De NBA kon niet steeds een concrete passage aanwijzen waaruit de gestelde verplichting volgde. Dat leidde tot herhaalde vragen van de tuchtrechters. Zo ging het onder meer over de vastlegging van het eigen vermogen van de bakkerij en de verdeling van winst en opnames onder de vennoten conform de VOF-verklaring. Volgens de NBA was onvoldoende vastgelegd hoe de accountant daarmee was omgegaan. De accountant stelde dat dit wel degelijk was besproken en uit het dossier bleek.

Handhaven van een verwijt

“Kun je dan zo’n verwijt handhaven?”, vroeg een van de leden van de Accountantskamer. Een andere tuchtrechter wees erop dat nergens lijkt vast te liggen dat de NBA dit specifieke punt altijd als een significante aangelegenheid beschouwt. “Als dat niet in de handreiking staat, hoe kun je dan weten dat de NBA dit altijd een significante aangelegenheid vindt?”

De voorzitter opperde nog een vervroegde reguliere toetsing, waarbij de NBA de klacht voorlopig zou kunnen aanhouden. Garvelink zag daar niets in. Het c-oordeel moet volgens hem van tafel en de klacht worden ingetrokken. “Er is niet veel vertrouwen meer in de toetsers. Ze kunnen niet vertellen wat nu precies de klacht is.”

Vier jaar in onzekerheid

De AA kreeg zelf het laatste woord. Hij zei al vier jaar in onzekerheid te verkeren over zijn toekomst. “Dat geldt niet alleen voor mij, maar ook voor mijn gezin, mijn werknemers en mijn klanten.” Vooral de houding van de NBA heeft hem teleurgesteld. “Ik had niet verwacht dat mijn eigen vakorganisatie zo met haar leden zou omgaan.”