Aandacht voor non-core kosten belangrijk voor waarderealisatie
De laatste tijd gonst het weer van de reorganisaties en stapelen ook kostenreducties zich op. Recente (beursgenoteerde) voorbeelden zijn Signify, PostNL, ING, Philips, ASR/Aegon, Shell, etc. Het gebeurt bij groot én klein.
Dat gaat meestal om aandacht voor de ‘core’ kosten (kostencategorieën, zoals personeelskosten, bedrijfsgebouwen, inkoop grondstoffen, marketinguitgaven, verkoopstroomlijning, etc.). Gemiddeld genomen omvat deze ‘core’ tachtig procent van de totale kostenbelading, terwijl twintig procent van het totale aantal leveranciers betrokken is. Inderdaad: Pareto steekt weer de kop op.
Doorgaans zijn deze core-trajecten veel minder succesvol dan verwacht. Daar zijn drie redenen voor. In de eerste plaats duren ze vaak flink langer dan verwacht. Het kost, ten tweede, vaak twee keer zo veel dan gedacht. En, ten slotte, levert het doorgaans niet waarop werd gehoopt.
De vergeten waarde van non-core kosten
Zelden is er diepgaande aandacht voor de ‘non core’ kosten; dan gaat het vaak om twintig procent van de uitgaven via tachtig procent van de leveranciers. Ook wel de ‘tail spend’. Een waarachtige bron van waarde. En nog te vaak gezien als bijzaak (terwijl hier gemiddeld genomen tien tot vijftien procent van de omzet mee gemoeid gaat – jaar in, jaar uit!).
Denk hierbij aan typisch facilitaire dienstverlening, maar ook aan IT-licenties, uitzendkrachten, telecommunicatie, wagenparkbeheer enzovoort. Mogelijk niet het meest ‘sexy’ P&L-onderdeel, maar vaak wel uiterst lonend om daar eens grondig naar te kijken. En om voor de langere termijn te optimaliseren in plaats van snel even wat bezuinigen. Want dat zijn twee compleet verschillende grootheden.
Kostenmanagement blijft hangen op operationeel niveau
Verder valt op dat kostenmanagement in veel organisaties op operationeel niveau blijft hangen: budgetbewaking, efficiencyprogramma’s en/of vluchtige incidentele besparingsrondes, vaak zonder een duidelijke visie op wat kosten daadwerkelijk betekenen voor waarde. Het wordt er vaak ‘even bijgedaan’. Terwijl een goed beheer van non-core kosten onmiskenbaar direct invloed heeft op kasstromen, investeringsruimte en strategische wendbaarheid.
Dat geldt niet alleen voor commerciële organisaties. Ook in non-profitorganisaties bepalen kostenstructuren mede hoeveel ruimte er is voor investeringen, vernieuwing en maatschappelijke impact.
Kosten bepalen meer dan je budget. Ze beïnvloeden kasstromen, wendbaarheid en organisatiewaarde. In deze masterclass ontdek je waar kosten waarde creëren en waar ongemerkt waarde weglekt.
Van kostenbeheersing naar waarderealisatie
Toch wordt kostenmanagement zelden besproken als onderdeel van strategie, waardepropositie en governance, en nog minder als expliciet onderwerp aan de bestuurstafel. Terwijl juist daar belangrijke vragen spelen: waar zit verborgen waardepotentieel, hoe beïnvloeden kostenstructuren de wendbaarheid van een organisatie, en wanneer worden kosten een nadrukkelijk onderwerp voor bestuur en toezicht?
Immers, elke euro structureel bespaard op de non-core kosten gaat rechtstreeks de vrije kasstroom in – en met de gebruikelijke netto-contantewaardeberekeningen betekent dat een aanzienlijke en blijvende waardeverhoging.
Theo Heldens, partner bij ERA Group (voorheen Expense Reduction Analysts)
Leo van de Voort, partner bij Value Enhancement Ventures en auteur van Waarde is zeg maar echt mijn ding; waarderealisatie als bestuurlijke uitdaging (2025). Van de Voort verzorgt meerdere programma’s bij Sijthoff Accountants Academy en Alex van Groningen. Ontdek zijn expertise en cursussen.
