Twaalf jaar getreuzel: AA over de schreef bij afwikkeling nalatenschap

Een AA  heeft van de Accountantskamer een waarschuwing gekregen. Hij liet de afwikkeling van een boedelverdeling na een echtscheiding en een overlijden meer dan twaalf jaar liggen en reageerde stelselmatig te laat op vragen van zijn cliënte.

De accountant vervulde na de scheiding van klaagster in 2014 een dubbelrol: hij trad op als accountant bij de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap tussen klaagster en haar ex-man, en werd later ook bewindvoerder en executeur-testamentair in de nalatenschap van de moeder van de ex-man. Klaagster stelde dat deze combinatie van rollen een risico op belangenverstrengeling met zich meebracht en dat de AA daarbij de belangen van haar ex-man liet prevaleren.

Vrijblijvende inspanningsverplichting

Aanleiding voor de klacht was een meerpartijenovereenkomst uit 2014, waarin klaagster, haar ex-man, de AA en een vertrouwenspersoon afspraken vastlegden over de vaststelling en verdeling van het gemeenschappelijke vermogen. Door dit convenant mede te ondertekenen, aanvaardde de accountant volgens de tuchtrechters de opdracht om deze afwikkeling uit te voeren. Van een vrijblijvende inspanningsverplichting was dan ook geen sprake.

Klaagster verweet de man dat hij nooit rekenschap en verantwoording had afgelegd over de boedelverdeling. Ze zei alleen een summier Excel-bestand te hebben ontvangen, en dat pas nadat een rechter de AA had opgedragen openheid van zaken te geven. Onderliggende stukken, onder meer over een schenking van 81.000 euro aan de nalatenschap en over de verkoop van de woning van de overleden schoonmoeder, bleven volgens haar achterwege.

Deels niet-ontvankelijk

De Accountantskamer verklaarde de klacht deels niet-ontvankelijk, omdat klaagster deze pas tijdens de zitting  had uitgebreid. Voor het overige oordeelde het tuchtcollege dat de AA onzorgvuldig had gehandeld bij de uitvoering van het convenant. Ruim twaalf jaar na het verstrekken van de opdracht had hij de omvang van de te verdelen huwelijksgoederengemeenschap nog altijd niet vastgesteld, laat staan de verdeling ervan gerealiseerd. Klaagster had hem al vanaf juli 2022 aangespoord tot afronding, maar zonder resultaat.

Volgens de tuchtrechters had het op de weg van de AA gelegen om aan te tonen dat het uitblijven van zijn prestatie niet aan hem te wijten was, bijvoorbeeld door omstandigheden buiten zijn macht aan te voeren. Dat deed hij niet, waarmee hij volgens de tuchtrechter in strijd handelde met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid uit de VGBA.

Langdurig geen reactie

Ook op een tweede punt schoot de accountant tekort: hij reageerde vaak langdurig niet, of onvoldoende inhoudelijk, op herhaalde vragen van klaagster en haar advocaat. De Accountantskamer spreekt van ‘een patroon van niet-tijdig en onvoldoende inhoudelijk reageren’. Als de AA op enig moment vond dat hij de werkzaamheden niet meer kon of wilde voltooien, had hij dat duidelijk moeten communiceren met de andere partijen bij de overeenkomst. Dat is evenmin gebeurd.

Niet betaald

Zijn verweer dat hij niet betaald kreeg voor extra werkzaamheden, hielp hem niet: ook daarover bleek geen duidelijke communicatie richting klaagster, aldus de Accountantskamer.

Bij het bepalen van de maatregel woog het college mee dat de AA na een rechterlijke uitspraak in juni 2024 wel degelijk stappen had gezet om alsnog tot een definitieve afwikkeling te komen, en dat hij zich ook na de tuchtzitting daarvoor bleef inspannen. Gecombineerd met het ontbreken van een tuchtrechtelijk verleden, achtte het college een waarschuwing passend en voldoende.

Emotionele zitting

De uitspraak volgt op een emotionele zitting in november vorig jaar, waarbij de voorzitter van de Accountantskamer partijen had voorgesteld om eerst nog eens met elkaar in gesprek te gaan voordat een uitspraak zou volgen. De AA erkende toen dat hij ‘nooit met zijn ogen dicht’ zijn handtekening onder het convenant had moeten zetten, maar dat hij, nu hij dat wel had gedaan, ook uitvoering aan de afspraken moest geven. Klaagster en haar advocaat spraken destijds van het begin van een oplossing. Vier maanden later, nu een minnelijke schikking kennelijk niet tot een volledige oplossing heeft geleid, heeft de Accountantskamer alsnog uitspraak gedaan.