Stefan Betting RA: ‘Vaktechnische normen handhaven vragen om communicatieve stevigheid’
In de samenstelpraktijk draait het al lang niet meer alleen om vaktechnische kennis. Accountants voeren steeds vaker gesprekken waarin spanning ontstaat: een DGA die stuurt op uitkomst, weerstand tegen noodzakelijke aanpassingen of organisaties die de grenzen van de opdracht oprekken.
Tegelijk worden klanten mondiger en beter geïnformeerd. Drs. Stefan Betting RA, specialist in externe verslaggeving, ziet communicatieve stevigheid daardoor steeds belangrijker worden. Niet als soft skill, maar als essentieel onderdeel van professioneel handelen binnen de samenstelpraktijk.
Meer druk op uitkomst, timing en fiscale optimalisatie
“Iedereen in de samenstelpraktijk herkent het”, begint Stefan Betting. “Gesprekken waarin de spanning oploopt omdat een DGA stuurt op uitkomst, snelheid of fiscale optimalisatie, soms op het randje van wat professioneel aanvaardbaar is.”
Wat hij de laatste jaren ziet veranderen in deze gesprekken, zijn drie trends die de druk op de accountant vergroten.
1. Meer druk op uitkomst en timing
“Door economische onzekerheid, strengere financieringseisen en fiscale veranderingen wordt de jaarrekening vaker onderdeel van een strategisch spel. De druk om ‘het goed uit te laten komen’ is groter dan vroeger. Ze zijn zogenaamd op zoek naar een meedenkende accountant.”
2. Mondigere klanten
“DGA’s zijn beter geïnformeerd, lezen online mee en schakelen sneller tussen adviseurs. Ze stellen vaker de vraag: ‘Waarom kan dit niet gewoon zo?’ Dat vraagt om steviger onderbouwde uitleg. En waar accountants nog niet allemaal AI-tools hebben omarmd doen DGA’s dat wel, soms goed, soms minder goed maar dat schept wel een sfeertje.”
3. Toenemende grensvervaging
“Samenstelopdrachten onder NV COS 4410 worden soms gezien als een ‘regelservice’, terwijl de VGBA duidelijke kaders stelt rondom integriteit, objectiviteit en professioneel-kritische instelling.”
Juist daarom wordt verbindend communiceren voor Betting essentieel. “Het gaat niet alleen om vaktechnisch gelijk hebben, maar om rust bewaren onder druk, duidelijke professionele grenzen stellen, tegelijkertijd de relatie behouden en transparant uitleggen wat jouw rol is binnen NV COS 4410. Zonder communicatieve stevigheid worden vaktechnische normen al snel onderhandelbaar en dat is nou net niet de bedoeling.”
Empathie vóór begrenzing, maar niet in plaats van begrenzing
In klantgesprekken ziet Betting twee uitersten ontstaan: accountants worden te meegaand of verharden te snel. Maar de grootste valkuil voor accountants is het eerste. “Veel professionals willen de relatie goed houden en conflict vermijden. Daardoor schuiven grenzen ongemerkt op. Pas later ontstaat frictie, of erger: tuchtrechtelijke risico’s.” Het andere uiterste ziet hij vooral wanneer iemand zich onder druk gezet voelt. “Het gesprek wordt juridisch, afstandelijk of defensief. Dan wordt de relatie wat aangetast.”
Over hoe hij empathie combineert met een duidelijke ‘professioneel nee’ zonder de relatie te beschadigen, is Betting helder: “De sleutel is: empathie vóór begrenzing, maar geen empathie in plaats van begrenzing.” Hij schetst hoe zo’n gesprek eruit kan zien:
1. Erken het belang van de klant
“Ik begrijp dat dit voor jou fiscaal en financieel echt impact heeft.”
2. Benoem je professionele kader
“Tegelijkertijd werk ik binnen de kaders van mijn beroepsregels, zoals de NV COS 4410 en de VGBA.”
3. Formuleer helder je grens
“Deze verwerking kan ik daarom niet op deze manier opnemen.”
4. Bied alternatief of denk mee binnen de kaders
“Wat we wél kunnen doen, is samen kijken naar een oplossing die past binnen de wet- en regelgeving”
Empathie gaat over erkenning van het belang of de zorg die bestaat bij de klant, legt hij uit. “Begrenzen gaat over het beschermen van je professionele rol. Die twee hoeven elkaar niet uit te sluiten, mits je ze bewust combineert.”
Van verwijt naar professionele kaders
Veel escalaties ontstaan doordat gesprekken blijven hangen in verwijt- en belangentaal. Dan is het zaak het gesprek terug te brengen naar behoeften en professionele kaders. Betting geeft een herkenbaar voorbeeld van zo’n gesprek uit de praktijk. “Klant zegt dan: ‘Jullie zijn altijd zo moeilijk. Mijn vorige accountant deed hier nooit lastig over. Ik betaal jullie toch om dit gewoon te regelen?’ Dit is typische verwijt- en belangentaal. Als accountant schiet je snel in verdediging of uitleg.”
In zijn ogen werkt dit zelden. Hij adviseert daarom hoe je het in de volgende stappen kunt ombuigen naar een verbindende dialoog die vertrouwen vergroot en escalaties voorkomt:
Stap 1: Niet reageren op het verwijt, maar op de behoefte
“Zeg: ‘Het klinkt alsof je vooral zekerheid en snelheid wilt, klopt dat?’ Je maakt de onderliggende behoefte expliciet: zekerheid, snelheid, kostenbeheersing, fiscale optimalisatie.”
Stap 2: Erkenning zonder instemming
“Zeg: ‘Ik begrijp dat je geen onnodige vertraging wilt en dat dit financieel belangrijk voor je is.’ Hier geef je erkenning, maar je zegt nog niets over de inhoud.”
Stap 3: Terug naar professionele kaders
“Zeg: ‘Mijn rol binnen de samenstelopdracht is om de jaarrekening op te stellen binnen de geldende wet- en regelgeving. Dat betekent dat ik bepaalde keuzes niet kan maken als ze daar niet binnen passen.’ Nu maak je het persoonlijk-professioneel, niet persoonlijk-emotioneel.”
Stap 4: Samen vooruit kijken
“Zeg: ‘Zullen we samen kijken welke opties wél passen binnen de regels en jouw doel zo goed mogelijk ondersteunen?’Je verschuift van strijd naar samenwerking.”
Het effect? “Minder escalatie, meer begrip over rollen, meer vertrouwen in jouw onafhankelijkheid. Dat is een voorbeeld van verbindende communicatie: duidelijk én relationeel sterk.”
Begrenzen is relationeel betrouwbaar handelen
Een recente trainingscasus zette Betting opnieuw aan het denken over professionele communicatie in de samenstelpraktijk.“Een assistent-accountant had onder druk van een DGA een voorziening verwerkt waar hij inhoudelijk twijfels bij had. Hij dacht: ‘Mijn manager corrigeert het wel als het niet kan.’ Tijdens de training bleek dat hij vooral bang was voor confrontatie. Niet voor de inhoud, maar voor het gesprek.”
Wat Betting raakte, was dat veel deelnemers dit herkenden. “Niet omdat ze de regels niet kennen, maar omdat ze het spannend vinden om een grens te benoemen tegenover een dominante ondernemer.”
Wat hem betreft kunnen accountants daar morgen al stappen in zetten: “Eerder het gesprek aangaan en niet pas bij afronding, twijfels expliciet maken in plaats van inslikken, je rol uitleggen voordat het spannend wordt en beseffen: professioneel begrenzen ís relationeel betrouwbaar handelen.”
Hoe voer je lastige klantgesprekken zonder de relatie te schaden? Ontdek in deze eendaagse training hoe je professioneel begrenst en helder communiceert binnen NV COS 4410 en VGBA.
Communicatie is een vaktechnische kwaliteit
Veel accountants zien communicatie nog steeds als een soft skill. In de samenstelpraktijk is dat voor Betting een misverstand. “Communicatie is direct verbonden aan vaktechnische kwaliteit en tuchtrechtelijke veiligheid. Verbindend communiceren is geen zachtheid, het is professioneel leiderschap in klantgesprekken.
Hij verzorgt de training Verbindende communicatie voor de samenstelpraktijk samen met communicatie-expert Carole Beelen, die het communicatiegedeelte volledig voor haar rekening neemt. “Ik geef deze cursus bewust niet alleen”, zegt hij. “Mijn expertise ligt op het vlak van externe verslaggeving en de daaraan te koppelen gedrags- en beroepsregels. Carole Beelen is degene die het hele communicatie-deel voor haar rekening neemt en zij doet dat zo goed dat je het als deelnemer nooit meer vergeet en meteen kan toepassen, ongekende klasse.”
Volgens Betting is juist die combinatie van vaktechniek en communicatieve vaardigheden wat accountants vandaag nodig hebben.
Lees ook: Stefan Betting RA over narrative reporting: ‘AI hoort in elke samenstelpraktijk thuis’
Drs. Stefan N. Betting RA is docent in hart en nieren. Betting heeft ruim 20 jaar ervaring in het verzorgen van trainingen en onderwijs op het gebied van (inter)nationale externe verslaggeving, waaronder Dutch GAAP, IFRS en US GAAP. Zijn specialisaties omvatten Integrated Reporting en duurzaamheidsverslaggeving.
Met meer dan 200 trainingen per jaar sinds 2000, deelt hij zijn kennis bij diverse gerenommeerde organisaties, zoals Alex van Groningen, Sijthoff Accountants Academy, de IIA en de VRC. Hij is sinds 2000 verbonden aan Nyenrode Business Universiteit, waar hij lid is van een kerngroep, docent en examinator. Lees meer over zijn expertise en cursussen.
Hoe voer je lastige klantgesprekken zonder de relatie te schaden? Ontdek in deze eendaagse training hoe je professioneel begrenst en helder communiceert binnen NV COS 4410 en VGBA.
Dit artikel verscheen eerder bij Sijthoff Accountants Academy, onderdeel van Sijthoff.
Personalia
Markt Update
Vragen over adverteren?
Kan ik je van dienst zijn met een toelichting of advies? Bel of mail gerust. Ik neem graag de tijd voor je.
AccountantWeek.nl is onderdeel van Sijthoff Media, dé partner voor (finance) professionals. Benut de vele advertentiemogelijkheden.
Daan Commandeur
Partner Manager