Stefan Betting RA: IFRS 18 begint nu en niet pas na nieuwjaar
IFRS 18 treedt in werking per 1 januari 2027, maar wie denkt dat de impact nog ver weg is, vergist zich. 2026 wordt het kanteljaar door de vergelijkende cijfers, datainrichting en de manier waarop organisaties hun performance moeten uitleggen en verdedigen.
We spreken met Stefan Betting RA, al ruim twintig jaar actief op het snijvlak van IFRS, reporting en performance governance, over Management Performance Measures (MPM’s), data-integratie en de belangrijkste IFRS-18-valkuilen.
Waarom IFRS 18 nu al urgent is
Hoewel IFRS 18 formeel pas ingaat in 2027, ontstaat de echte urgentie volgens Betting door twee samenlopende factoren: verplichte vergelijkende cijfers over 2026 en de structurele impact op data, systemen en performance-communicatie.
“In de praktijk zie ik dat zelfs ervaren teams zich verkijken op drie punten”, zegt hij. “Ten eerste zijn vergelijkende cijfers geen recast achteraf. IFRS 18 vereist een andere ordening van de winst- en verliesrekening, met vijf categorieën en verplichte subtotalen, én strengere principes voor aggregatie en disaggregatie. Dat betekent dat 2026-cijfers alleen betrouwbaar vergelijkbaar zijn als de datainrichting en mapping al in 2026 IFRS-18-proof zijn, niet pas bij het opstellen van de jaarrekening 2027.”
Performance governance
Dat besef komt vaak pas laat, waarschuwt hij. Daarnaast wordt performance governance zichtbaar én toetsbaar. “Door de introductie van MPM’s verschuift performancepresentatie definitief van communicatie naar het gecontroleerde domein van de jaarrekening. Organisaties met een volwassen APM-landschap denken vaak dat ze er al zijn, maar IFRS 18 dwingt tot scherpere keuzes: wat hoort echt in de jaarrekening en waarom?”
Ten derde: de bottleneck zit niet in IFRS-kennis, maar in de keten, vervolgt Betting. “De grootste vertragingen ontstaan zelden bij accounting policy, maar bij de rapportage en consolidatiestructuur, consolidatiesystemen, rapportagepakketten en ESEF/XBRL-doorvertaling. IFRS 18 raakt die keten integraal.”
Bij Baker Tilly, accountants en adviseurs, wordt jaarlijks geïnvesteerd in een IFRS-update voor geaccrediteerde collega’s. Met Sijthoff Accountants Academy als opleidingspartner werd opnieuw een impactvolle maatwerktraining neergezet. Wat maakt deze samenwerking succesvol? Lees verder.
Van weten naar doen: de eerste stappen
Wie IFRS 18 serieus wil aanpakken, doet er goed aan om niet te starten vanuit de boekhouding. Betting adviseert een andere insteek. “Voor organisaties die in 2026 al shadow reporting willen draaien, adviseer ik een startpunt dat bewust niet boekhoudkundig is, maar stuurt op beheersbaarheid.” Hij benoemt drie concrete eerste acties:
1. Ontwerp eerst de IFRS-18-P&L als ‘performance blueprint’
“Niet als boekhoudstaat, maar als antwoord op de vraag: Welk prestatienarratief wil de organisatie straks gecontroleerd kunnen uitleggen? Door verschillende varianten naast elkaar te leggen – bijvoorbeeld conservatief vs. communicatief – worden de echte keuzes snel zichtbaar.”
2. Herijk het MPM-landschap, juist bij volwassen organisaties
“Bij organisaties met zeer volwassen APM-governance zit de uitdaging niet in definities, maar in scope en discipline. IFRS 18 dwingt tot expliciete keuzes: Welke measures blijven buiten de jaarrekening? Welke komen erin, met volledige reconciliatie en toelichting? Dat gesprek wil je vóór 2026 voeren, niet tijdens de audit.”
3. Start een shadow mapping light op 2026-data
Geen parallelle boekhouding, maar een gerichte mapping van bestaande data naar IFRS-18-categorieën en subtotalen. Binnen enkele weken wordt duidelijk waar judgement nodig is, waar systemen aangepast moeten worden en waar het vooral om format en instructies gaat.”
Lees ook: Voorbereiden op IFRS 18? De tijd dringt
Werk je voor of in een organisatie die IFRS hanteert? Zorg dat je op de hoogte bent van de belangrijkste wijzigingen in IFRS 18. De nieuwe standaard verandert de presentatie en toelichting van de winst- en verliesrekening en heeft impact op (toekomstige) kengetallen. In één dag ben je volledig up-to-date en kun je het direct toepassen in de praktijk.
Wanneer consistentie onder IFRS 18 een risico wordt
Een recente discussie heeft Betting scherp gezet: “Organisaties die jarenlang trots waren op hun consistente adjusted EBITDA, ontdekken dat juist die consistentie onder IFRS 18 een probleem kan worden. Niet omdat de measure niet mag, maar omdat IFRS 18 vraagt: Waarom is dit dé maatstaf voor performance van de entiteit als geheel, en hoe verhoudt zij zich tot de IFRS-subtotalen?”
Volgens hem is de eye-opener voor veel professionals: “IFRS 18 verandert niet wat je meet, maar structureel wat je moet kunnen uitleggen, onderbouwen en verdedigen. Elk jaar opnieuw. Dat besef komt vaak pas wanneer audit, audit committee of analisten dezelfde vragen beginnen te stellen.”
IFRS 18 vraagt om vooruitdenken
De rode draad in Bettings verhaal is helder: IFRS 18 is geen cosmetische herindeling, maar een nieuwe realiteit voor de rapportage, een standaard die dwingt tot expliciete keuzes over performance, governance en communicatie. Betting: “Wie wacht tot 2027, is te laat. Wie 2026 gebruikt om te testen, te leren en te kiezen, wint rust, kwaliteit en geloofwaardigheid.”
In zijn incompany trainingen ziet Betting dat IFRS 18 pas echt gaat leven wanneer organisaties en teams het samen oppakken.
Incompany teamwaarde
Teams die IFRS 18 gezamenlijk oppakken, winnen volgens hem vooral op drie niveaus:
1. Zekerheid in judgement
“IFRS 18 laat ruimte, maar alleen als die ruimte consistent wordt benut. Samen leren betekent: gedeelde interpretaties, minder ad-hoc beslissingen aan het einde.”
2. Eigenaarschap in plaats van afwachten
“Teams durven eerder keuzes vast te leggen, omdat ze begrijpen waarom IFRS 18 iets vraagt en waar de echte risico’s zitten.”
3. Betere afstemming tussen finance, controlling en IR
“IFRS 18 fungeert als gemeenschappelijke taal voor performance, waardoor interne stuurinformatie en externe rapportage dichter bij elkaar komen.”
Na de training ziet hij vaak snellere besluitvorming, scherpere interne discussies en een eerste, werkbaar IFRS-18-format dat daadwerkelijk wordt gebruikt in 2026.
Incompany businesswaarde:
Voor organisaties die IFRS 18 incompany aanpakken ligt volgens Betting de concrete winst vooral in:
1. Hogere rapportagekwaliteit en voorspelbaarheid
“Minder herindelingen, minder last-minute discussies, meer consistentie over jaren heen.”
2. Soepelere audits en audit committee-gesprekken
“Omdat keuzes vooraf zijn doordacht en gedocumenteerd, verschuift de audit van debat naar bevestiging.”
3. Scherpere communicatie richting investeerders en banken
“IFRS 18 ondersteunt een helderder performance-verhaal, mits het bewust wordt ingezet.”
Hij ziet als eerste zichtbare effect bijna altijd een snellere reportingcyclus en minder verrassingen in audit en audit committee. De externe waardering volgt daarna.
Met meer dan 200 trainingen per jaar sinds 2000, deelt hij zijn kennis bij diverse gerenommeerde organisaties, zoals Alex van Groningen, Sijthoff Accountants Academy, de IIA en de VRC. Hij is sinds 2000 verbonden aan Nyenrode Business Universiteit, waar hij lid is van een kerngroep, docent en examinator. Lees meer over zijn expertise en cursussen.
Werk je voor of in een organisatie die IFRS hanteert? Zorg dat je op de hoogte bent van de belangrijkste wijzigingen in IFRS 18. De nieuwe standaard verandert de presentatie en toelichting van de winst- en verliesrekening en heeft impact op (toekomstige) kengetallen. In één dag ben je volledig up-to-date en kun je het direct toepassen in de praktijk.
Personalia
Markt Update
Vragen over adverteren?
Kan ik je van dienst zijn met een toelichting of advies? Bel of mail gerust. Ik neem graag de tijd voor je.
AccountantWeek.nl is onderdeel van Sijthoff Media, dé partner voor (finance) professionals. Benut de vele advertentiemogelijkheden.
Daan Commandeur
Partner Manager