Samenstellen in plaats van een controle? Accountant aangeklaagd

Een accountant had een samenstelopdracht niet mogen aanvaarden omdat de statuten van een branchevereniging feitelijk om een controleopdracht vragen, stelt een klager bij de Accountantskamer. Maar wat wordt er precies bedoeld met de ‘accountantsverklaring’ waar de statuten om vragen?

Het is de tweede keer dat de accountant en de klager, lid van de Koninklijke Vereniging Bloemist Winkeliers, voor de tuchtrechter verschijnen. Op de zitting in februari vorig jaar had de AA een bescheiden rol en waren de pijlen van de klager vooral op zijn collega gericht.

Opnieuw naar de tuchtrechter
Op die zitting vond de klager dat de AA de samenstelopdracht nooit had mogen aanvaarden. Dat was een nieuwe klacht die de Accountantskamer niet kon behandelen. Nadat de al bestaande klacht tegen de AA ongegrond was verklaard, stapte de klager opnieuw naar de tuchtrechter.

Waarom had de accountant die samenstelopdracht niet mogen aanvaarden? Het was de directeur van de branchevereniging die de opdracht gaf en aan wie de bevestiging was gestuurd. Maar hij was daartoe helemaal niet gemachtigd, zegt de klager. “En nergens uit is gebleken dat de samenstelverklaring een keuze van het bestuur was.”

Verschil accountantsverklaring en samenstelverklaring
Bovendien wist het bestuur niet dat er een verschil is tussen een accountantsverklaring, zoals in de statuten vermeld is, en een samenstelverklaring. Ook wist het bestuur volgens hem niets af van de overeenkomst tussen de accountant en de directeur. “De betreffende overeenkomst had nooit gesloten mogen worden.”

Ook had de accountant volgens de klager geen oog voor ‘dubieuze boekingen’ waarbij alleen de directeur voordeel bij had. “Dit had luide alarmbellen moeten doen rinkelen bij de accountant.” En dan was er nog de correctie op het financiële resultaat van de vereniging: die ging van 12.000 euro positief plots naar ruim 52.000 euro negatief. “En niemand is op de hoogte gesteld van die aanpassing.”

Kans op malversaties
Er was volgens de klager bovendien een hoge kans op malversaties, ,”dit om duidelijk te maken dat een gedegen controle van de accountant bittere noodzaak was”.

Volgens advocaat Joost Vetter van de accountant valt de klager grotendeels in herhaling: vorig jaar is een groot deel van zijn klacht al door de Accountantskamer beoordeeld en ongegrond verklaard. “Het gaat om een grote overlap met de eerste beslissing van de Accountantskamer dat niet opnieuw hier behandeld kan worden. Daarvoor had hij hoger beroep moeten aantekenen en dat is niet gebeurd.”

Uitdrukkelijk vermeld
Volgens Vetter staat in de opdrachtbevestiging uitdrukkelijk vermeld dat het om een samenstelverklaring gaat “en dat het geen controle of beoordeling betreft”. Een samenstelopdracht geeft geen assurance en het was de vereniging zelf die koos voor dit type opdracht.

Er is separaat gesproken over een assurance-opdracht maar die is nooit verstrekt. De formulering van de statuten was onduidelijk, stelt de advocaat. “Er is geworsteld met die problematiek, maar dat stond niet in de weg om toch een samenstellingsopdracht te verlenen. Het stond ook aanvaarding daarvan niet in de weg.”

Ondertekend door de directeur
Volgens de accountant is de opdracht besproken met de algemeen directeur en met de voorzitter van het bestuur. “Die is door de directeur ondertekend en hij was daartoe bevoegd.” Kennelijk werd in 2022 in de ledenraadvergadering van de vereniging gesteld dat de samenstelverklaring was wat bedoeld werd in de statuten.

De accountant nam vervolgens contact op en vroeg wanneer nu eindelijk die statuten gewijzigd zouden worden. Pas in 2024 werd inderdaad besloten de statuten te wijzigen, iets wat binnenkort ook daadwerkelijk gebeurt.

“Wat is nou uw afweging om dan toch vijf of zes jaar op rij die samenstellingsverklaring af te geven?” wilde Accountantskamer weten, met die al jaren levende onduidelijkheid over de statuten in het achterhoofd. Er waren geen fraudesignalen, zegt de accountant, er werd alleen niet voldaan aan de statuten.

De tuchtrechter doet binnen twaalf weken uitspraak.