Rekenfout van een accountant in ruste die niet meer bij de stukken kan

Bij de berekening van de aandelen bij een overdracht van een leliekwekerij van vader op drie zoons is een fout gemaakt. Die fout wordt verweten aan een accountant van Flynth, die een inmiddels gepensioneerd is. Hij heeft echter sinds zijn pensioen geen toegang tot de stukken. “Ik kan me hier heel moeilijk verweren.”

De vader startte in 1995 een lelieproductiebedrijf in Flevoland dat in de loop der jaren fors gegroeid is. Drie van zijn zoons stapten in het bedrijf en eind 2019 was het tijd om de opvolging te regelen. De aandelenoverdracht vond eerst plaats aan een tussenholding en van daaruit weer naar de zoons.

Dubbeltelling in de belastinglatenie
Bij de waardering van de aandelen is echter een fout gemaakt. De waardering bevatte uiteindelijk een dubbeltelling in de geschatte belastinglatentie.  “De fout is gemaakt bij de verkoop van de aandelen aan de tussenholding tegen een te lage waarde”, zegt advocaat Dick Alblas, advocaat van de klager, vrijdag op de zitting.

Pas in 2023 kwam de vader achter de fout. Het verweer van de accountant schoot in het verkeerde keelgat van klager en advocaat. “De betrokkene maakte in de berekening een fout, maar hij hoeft die fout niet te zien omdat hij geen verificatie- of waarderingswerkzaamheden behoefde te verrichten. Dit kan niet waar zijn”, zegt de raadsman.

Een rekenfout mag gemaakt worden
Het was juist van de accountant te verwachten dat hij zorgvuldig was bij het maken van die berekening. “Hij lijkt platgeslagen te beweren dat een rekenfout gemaakt mag worden omdat hij niet hoefde te controleren of die berekening fout was.”

De opvolging, de oprichting van de tussenholding en de verkoop van de aandelen “is geadviseerd en begeleid door de accountant en de onder zijn verantwoordelijkheid werkende fiscalist”, gaat Alblas verder. Die fiscalist maakte geen fout. De notaris evenmin. De enige die de fout had kunnen zien, was de accountant zelf. Het was echter zijn opvolger die de fout boven water haalde.

Voordelig geschonken aan zijn zoons
Toen de klager dit bij Flynth aanhangig maakte, werd gesuggereerd dat hij voordelig heeft geschonken aan zijn zoons. “Dat maakt hem tot op de dag van vandaag boos. Hij heeft meer kinderen en dit levert in de familie problemen op.” Bovendien had de accountant moeten letten op het tegengestelde belang dat hij diende, namelijk dat van de vader tegenover de zoons.

Volgens advocaat Jan Garvelink, advocaat van de accountant, draait deze zaak boven alles om de koopprijs voor de aandelen. “Hier was geen sprake van tegengestelde zakelijke posities, maar van een interne herstructurering binnen de familie. De belangen zijn dan heel anders dan bij een verkoop aan derden.” Daarom werd de koopprijs ook niet bepaald op marktwaarde.

Vriendelijk en financierbaar
“Er werd slechts gezocht naar een koopprijs die vriendelijk en financierbaar was voor de zoons en tegelijk door de fiscus werd geaccepteerd”, aldus Garvelink. “Die prijs betrof een afspraak, geen waardering.”

De prijs werd grotendeels gebaseerd op de getaxeerde waarde van de bedrijfspanden, aldus Gravelink. De koopprijs is dan weer onderbouwd met een berekening die vooral rust op die waardering van de panden. Daarbij is een belastinglatentie geschat op 20 procent van het verschil tussen boek- en taxatiewaarde, een gebruikelijke wijze van schatten. “De berekening zelf was niet heel relevant: het ging om het onderbouwen van een aanvaardbare prijs, niet om het waarderen van een onderneming.”

Weinig aandacht voor de berekening
Dat verklaart volgens Garvelink dat er verder ook niet veel aandacht is besteed aan die berekening. Daarom is de dubbeltelling in de geschatte belastinglatentie niemand opgevallen. Ja dat was fout, maar dit zegt ook iets over de tuchtrechtelijke verwijtbaarheid, meent de raadsman.

Dat Flynth namens de hele familie optrad was niet vreemd. “Het betrof een overdracht binnen de familie: vader en zoons aten ’s avonds aan dezelfde tafel.” Het is volgens Garvelink bovendien de vraag of een eerdere ontdekking van de fout voor een andere prijs had gezorgd. Met andere woorden: de klager heeft geen voor- of nadeel gehad.

Geen toegang tot stukken
Voor de accountant is het extra lastig zich te verweren omdat hij geen toegang tot de stukken krijgt. “De kans met mijn opvolger door het dossier te lopen is mij ontnomen, dus ik sta met de rug tegen de muur. Feit is wel dat er een prijs uit is gekomen waarmee alle partijen akkoord waren”, verweerde hij zich.

De klager zelf staat niet graag tegenover de accountant met wie hij jarenlang prettig samenwerkte. ,,De enige schuldige is Flynth zelf. Het is een schande dat een oud-medewerker bewust niet is geïnformeerd.”

Aan de keukentafel bekokstoofd
De klager noemde de suggestie dat de koopprijs ‘wel even aan de keukentafel bekokstoofd is’ denigrerend. “Dit is een professioneel bedrijf waar we vakbekwame mensen als deze accountant aan het werk hebben gezet.” De waarde van het bedrijf liegt er niet om: de verkoopprijs zou ruim 11,5 miljoen euro zijn geweest.

De tuchtrechter doet binnen circa 12 weken uitspraak.