ING: AI zet verdienmodel accountants onder druk

De Nederlandse accountancy blijft dit jaar groeien, maar kunstmatige intelligentie gaat de manier waarop kantoren geld verdienen ingrijpend veranderen. ING Research verwacht voor 2026 een groei van 2 procent in het aantal gefactureerde uren, na 1,8 procent vorig jaar. Vooral de auditpraktijk zorgt dankzij wettelijke controleverplichtingen voor een stabiele vraag.

Tegelijk valt een deel van de verwachte groei weg door de versoepeling van de Europese duurzaamheidsrichtlijn CSRD. Volgens ING valt hierdoor ongeveer 80 procent van de Europese bedrijven buiten de rapportageplicht. Accountantskantoren die extra capaciteit hadden opgebouwd voor duurzaamheidsrapportages en -controles moeten daardoor hun groeistrategie herzien. Kansen liggen onder meer bij cybersecurity, risicomanagement, AI, datagedreven dienstverlening en fusies en overnames.

De tarieven blijven ondertussen stijgen. In 2025 werden accountantsdiensten gemiddeld 4,8 procent duurder. Voor 2026 verwacht ING opnieuw een stijging van minimaal 4 procent. Personeelsschaarste, hogere kwaliteitseisen en de stabiele vraag naar wettelijke controles geven kantoren relatief veel prijszettingsmacht.

De grootste structurele verandering komt volgens ING echter van AI. Twee derde van de accountants- en advocatenkantoren investeert in automatisering. AI kan onder meer documentanalyse, dossiercontroles, rapportages en ondersteunende auditwerkzaamheden overnemen. Daardoor kunnen accountants meer tijd besteden aan advies en risicobeheersing.

Dat zet het klassieke uurtje-factuurtje onder druk: wanneer standaardwerk minder uren kost, verschuift de waarde van de accountant naar expertise, data-analyse en strategisch advies. Kantoren moeten daarom niet alleen AI invoeren, maar ook hun dienstverlening en verdienmodel aanpassen.